Młodzieżowe Rady Dzielnic – o swoich doświadczeniach opowiada wiceprzewodniczący Młodzieżowej Rady Dzielnicy Wola, Michał Bartłomiej Skoczek

Podczas regularnych spotkań młodzi ludzie w przyjacielskiej atmosferze opracowują konkretne projekty na rzecz swojej okolicy i jej mieszkańców, a następnie czuwają nad ich realizacją. Tak wygląda działalność młodzieżowych rad, które są obecne we wszystkich dzielnicach Warszawy.

Funkcjonowanie młodzieżowych rad

Pierwsza Młodzieżowa Rada Miasta została powołana w Częstochowie w 1990 roku. Wkrótce kolejne miasta i gminy zaczęły powoływać podobne struktury, mające na celu aktywizację młodych mieszkańców. W Warszawie pierwsza młodzieżowa rada przy urzędzie dzielnicy powstała w 2007 roku w Śródmieściu, a od 2019 roku wszystkie warszawskie dzielnice posiadają już swoją reprezentację młodzieży.

Główną misją młodzieżowych rad jest wspieranie oraz upowszechnianie idei samorządowej wśród młodych ludzi i angażowanie ich w sprawy dla nich istotne. Rady realizują tę misję poprzez działania oparte na trzech podstawowych funkcjach: konsultacyjnej, doradczej oraz inicjatywnej, o których mówi ustawa o samorządzie gminnym.

Przyjrzyjmy się jednak temu, co oznacza to w praktyce, na przykładzie Młodzieżowej Rady Dzielnicy Wola, którą współtworzy około 50 młodych osób. Naszą Radę można porównać do mostu, który ma za zadanie połączyć unikalną perspektywę młodego pokolenia z „dorosłą” polityką lokalną. Radni, będący delegatami szkół, przekazują pomysły i inicjatywy, a także naświetlają problemy, z jakimi zmagają się reprezentanci samorządów uczniowskich. Nasze działania rozpoczynają się od dialogu, czyli funkcji konsultacyjnej. Kiedy władze planują nową inwestycję, modernizację czy strategię rozwoju, staramy się aktywnie włączyć w ten proces jako głos młodego pokolenia.

Fot. Oliwier Łubianka, członek Młodzieżowej Rady Dzielnicy Wola

Rada przygotowuje także własne inicjatywy w formie stanowisk i uchwał opracowywanych w wyspecjalizowanych komisjach merytorycznych. Do komisji stałych w naszej Radzie należą: Komisja Rewizyjna, Komisja Kultury, Edukacji i Oświaty, Komisja Ochrony Środowiska i Klimatu, Komisja Transportu i Infrastruktury, Komisja Zdrowia, Pomocy Społecznej, Sportu i Rekreacji oraz Komisja ds. Komunikacji Medialnej. Do tego dochodzą również komisje doraźne, jak niedawno powołana Komisja ds. Przeciwdziałania Uzależnieniom. Przyjęte uchwały trafiają bezpośrednio do Rady oraz Zarządu Dzielnicy. Jako radni bierzemy czynny udział w posiedzeniach komisji Rady Dzielnicy Wola, na których procedowane są nasze stanowiska. Wiele z naszych postulatów zostało już wdrożonych lub jest obecnie realizowanych przez Zarząd Dzielnicy Wola. Do konkretnych przykładów należą: naprawa nawierzchni ulicy Wolskiej przy skrzyżowaniu z Sokołowską oraz trwające prace nad wyznaczeniem pasów dla pieszych na ulicy Spokojnej.

Jednak najbardziej widoczną formą naszego działania jest funkcja inicjatywna. Daje nam ona prawo do organizowania własnych wydarzeń – od turniejów sportowych, przez konferencje naukowe, aż po akcje ekologiczne i konkursy muzyczne. To właśnie dzięki nim pokazujemy, że potrafimy skutecznie zarządzać projektami i promować działania, które realnie ożywiają Wolę.

Dotychczasowe sukcesy i plany na przyszłość

Serce naszej aktywności stanowią sesje Rady, podczas których rodzą się pomysły na nowe stanowiska, wnioski i inicjatywy. To także przestrzeń, gdzie mieszkańcy oraz uczniowie wolskich szkół integrują się i nawiązują nowe znajomości. Spotkania odbywają się raz w miesiącu w budynku Urzędu Dzielnicy Wola. Nasze obrady potrafią trwać od dwóch do nawet pięciu godzin – jest to czas wypełniony merytorycznymi dyskusjami i konstruktywną wymianą poglądów. Podczas sesji procedujemy nad projektami uchwał i stanowisk, które wcześniej przygotowujemy w mniejszym gronie w ramach prac komisji merytorycznych. To właśnie na sesjach Rady pomysły, które przez cały miesiąc rodziły się w głowach młodych radnych, nabierają formalnego kształtu i zaczynają być wdrażane w życie. Przykładowo w ostatnim czasie powołaliśmy Komisję ds. Przeciwdziałania Uzależnieniom, w ramach której planujemy organizację kampanii społecznych i edukacyjnych.

Fot. Oliwier Łubianka, członek Młodzieżowej Rady Dzielnicy Wola

Rada organizuje także liczne wydarzenia kulturalne i społeczne. Wśród nich znalazł się koncert piosenki patriotycznej integrujący młodzież i seniorów oraz Wolski Konkurs Piosenki „Retrospekcja”, który zgromadził uczniów warszawskich szkół i został doceniony przez władze dzielnicy.

Angażujemy się również w działania prozdrowotne i ekologiczne, organizując turnieje sportowe, akcje oddawania krwi oraz sprzątanie parków i Lasku na Kole we współpracy z uczniami wolskich szkół. Obecnie pracujemy nad aktualizacją Statutu Rady oraz przygotowujemy kolejne inicjatywy, m.in. spotkania z samorządami szkolnymi i Forum Edukacyjne organizowane dzięki funduszom wojewódzkim z programu „Mazowsze dla Młodzieży”.

Fot. Oliwier Łubianka, członek Młodzieżowej Rady Dzielnicy Wola

Wyzwania młodych radnych

Choć działalność w młodzieżowej radzie daje wiele satysfakcji, wiąże się także z trudnościami. Największym wyzwaniem jest poczucie ograniczonej sprawczości oraz brak poważnego traktowania przez część dorosłych polityków. Jak mówi 14-letnia Weronika: „Zewnętrzne instytucje często traktują nas instrumentalnie, nie zawsze dotrzymując zawartych umów”. W praktyce głos młodych bywa postrzegany bardziej jako element PR-u niż realne partnerstwo, mimo że nasze stanowiska często są merytoryczne i dobrze przygotowane.

Istotnym problemem pozostaje również finansowanie. Choć działalność Rady wspiera Urząd Dzielnicy Wola, większe projekty wymagają pozyskiwania środków zewnętrznych. Sytuacja jednak stopniowo się poprawia — nowelizacja ustawy o samorządzie gminnym wprowadziła m.in. zwrot kosztów delegacji, a Sejmik Województwa Mazowieckiego przyznał dofinansowanie projektom młodzieżowych rad, w tym także naszej inicjatywie.

Wyzwaniem jest także komunikacja z uczniami. Jako delegaci szkół reprezentujemy tysiące młodych ludzi, ale dotarcie do samorządów uczniowskich często okazuje się trudne. Dlatego jednym z naszych najważniejszych celów pozostaje budowanie bliższych relacji z uczniami poprzez spotkania organizowane w wolskich szkołach.

Korzyści z zaangażowania

Fot. Oliwier Łubianka, członek Młodzieżowej Rady Dzielnicy Wola

Co motywuje młodych ludzi do działania w młodzieżowej radzie? To przecież godziny poświęcone na sesje, komisje, pisanie stanowisk i organizację wydarzeń. Odpowiedź jest prosta: sprawczość. Choć każdy z nas ma własne zainteresowania, łączy nas chęć realnego wpływu na naszą dzielnicę.

16-letni Oliwier, przewodniczący Komisji Transportu i Infrastruktury, mówi wprost: „Zmotywowała mnie chęć pomocy lokalnej społeczności oraz spróbowania nowej aktywności”. Z kolei 14-letnia Weronika podkreśla „możliwość zrobienia czegoś konkretnego dla młodzieży na Woli”.

Działalność w Radzie to także rozwój cennych umiejętności. Oliwier zwraca uwagę na naukę prowadzenia dyskusji i obrony własnych racji, a Weronika podkreśla zdobycie praktycznej wiedzy o funkcjonowaniu dzielnicy od strony urzędowej.

Moja przygoda z Radą zaczęła się trzy lata temu. Początkowo towarzyszyła mi niepewność, ale z czasem przeszedłem drogę od debiutanta do przewodniczącego komisji i wiceprzewodniczącego Rady. Dziś dbam o sprawne funkcjonowanie Rady i wspieram nowych radnych. W przyszłości chcę jeszcze mocniej angażować się w politykę młodzieżową i rozwijać swoją działalność samorządową.

Jak zostać młodzieżowym radnym w Warszawie?

Proces wyboru do rady zależy od dzielnicy, w której mieszkamy lub się uczymy oraz od konkretnej placówki. W części placówek odbywają się otwarte wybory, w innych kandydatów wskazuje samorząd uczniowski, nauczyciele lub dyrekcja. Najlepiej skontaktować się z radnymi ze swojej szkoły albo bezpośrednio z radą dzielnicy, aby dowiedzieć się, jak wygląda rekrutacja.

Działalność w radzie traktowana jest jako działalność z zakresu aktywności społecznej, która może być podstawą do uzyskania wpisu na świadectwie ukończenia szkoły za osiągnięcia w zakresie aktywności społecznej w tym na rzecz środowiska szkolnego, w szczególności w formie wolontariatu, dzięki czemu można zdobyć dodatkowe punkty przy rekrutacji do szkół ponadpodstawowych. Uczniowie mogą otrzymać także usprawiedliwienia nieobecności na lekcjach związanych z udziałem w sesjach i spotkaniach.

Najważniejsze są jednak zdobywane kompetencje. Praca w radzie rozwija umiejętności wystąpień publicznych, organizacji projektów i negocjacji, a także daje możliwość poznania nowych ludzi i zdobycia doświadczenia, które może zaprocentować w przyszłości.

Autor: Michał Bartłomiej Skoczek – wiceprzewodniczący Młodzieżowej Rady Dzielnicy Wola m.st. Warszawy, związany z Radą od trzech lat. W tym czasie przez dwa lata przewodniczył Komisji Ochrony Środowiska i Klimatu, a równolegle przez rok kierował pracami Komisji Kultury, Edukacji i Oświaty. Szesnastoletni uczeń pierwszej klasy XXXIII LO z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Mikołaja Kopernika w Warszawie. Harcerz, prywatnie pasjonat historii i geopolityki.

Artykuł przygotowany przez Fundację Centrum Edukacji Obywatelskiej.