Biblioteki działające na terenie Warszawy coraz częściej stanowią przestrzeń, w której zarówno można wypożyczyć książki, jak i wziąć udział w szeregu ciekawych aktywności prowadzonych przez pracowników lub wolontariuszy. Wolontariat biblioteczny jest działaniem za pomocą którego placówki m.in.: rozwijają swoją ofertę kulturalną, otwierają się na potrzeby i pomysły mieszkańców swojej dzielnicy, promują swoją działalnością w środowisku lokalnym. Wolontariusze w bibliotekach są wsparciem dla pracowników zarówno podczas okazjonalnych wydarzeń, jak i w codziennych działaniach. Ochotnicy mogą wykonywać szereg różnorodnych działań np.: prowadzić dodatkowe zajęcia, organizować konkursy, realizować swoje autorskie projekty. Wolontariat służy nie tylko samej bibliotece, ale jest również szansą dla wolontariuszy na zdobycie cennego doświadczenia, rozwinięcie swoich zainteresowań. Organizacja wolontariatu to również sposób na współtworzenie przez mieszkańców dzielnicy oferty biblioteki, a poprzez to wzmocnienie jej jako miejsca otwartego i rozpoznawalnego na kulturalnej mapie Warszawy. „Program rozwoju wolontariatu w bibliotekach” zakłada kompleksowe szkolenia teoretyczne oraz wsparcie praktyczne w trakcie procesu wdrażania wolontariatu w bibliotece. Program jest współprowadzony z Fundacją Civis Polonus.

Działanie realizowane jest przez Urząd m.st. Warszawy w ramach projektu „Ochotnicy warszawscy”. Jest to pierwszy tego typu program realizowany w Warszawie, który dzięki innowacyjnym metodom wsparcia dąży do rozwoju biblioteki oraz ich znaczenia w społeczności lokalnej, poprzez organizację wolontariatu w placówce. Uczestnicy programu, staną się jego współtwórcami, tworząc rozwiązania, które posłużą m.st. Warszawy do planowania przyszłych działań na rzecz rozwoju wolontariatu w podmiotach działających lokalnie.

Działanie zostało przygotowane na podstawie konsultacji z bibliotekami, w których funkcjonuje wolontariat oraz z tymi, które nie mają w tej dziedzinie jeszcze żadnego doświadczenia. Program został zaprezentowany dyrekcjom wszystkich bibliotek publicznych w Warszawie na spotkaniu w Bibliotece Głównej Województwa Mazowieckiego. Rekrutacja uczestników do programu trwała do 5 maja 2017 r. Do udziału w programie zgłosili się przedstawiciele placówek z 14 Bibliotek Publicznych m.st. Warszawy: Białołęki, Bemowa, Ochoty, Pragi Północ, Pragi Południe, Śródmieścia, Targówka, Ursynowa, Wilnowa, Woli, Włoch i Warwa.

Głównymi celami programu są programu:
• Przekazanie wiedzy na temat organizowania wolontariatu w oparciu o możliwości i sposób funkcjonowania bibliotek.
• Wdrożenie w bibliotekach (biorących udział w procesie szkoleniowym) wolontariatu przy stałym wsparciu i monitoringu trenerów.
• Stworzenie przestrzeni do wymiany doświadczeń i pomysłów wśród pracowników bibliotek.
• Rozwój umiejętności miękkich uczestników szkolenia w kontekście roli jaką pełni koordynator wolontariatu w bibliotece.

Czas trwania programu to 6 miesięcy (maj – październik 2017 r.). Działanie zostanie zorganizowane w formie 3 cyklicznych modułów tematycznych (pierwszy moduł składa się z dwóch spotkań, pozostałe dwa z jednego spotkania). Moduły będą realizowane raz na dwa miesiące, dzięki czemu uczestnicy będą mieli czas na wdrożenia (etapami) wolontariatu w swoich placówkach, na podstawie zdobywanej na spotkaniach wiedzy. Szkolenia zostaną poprowadzone przy wykorzystaniu aktywnych form warsztatowych.
Uczestnicy programu zostaną przygotowani do wdrożenia wolontariatu w swoich placówkach podczas 4 spotkań szkoleniowych oraz dodatkowych wizji lokalnych

Tematy szkoleń
1. Podstawowe informacje na temat wolontariatu
2. Wolontariat w oparciu o specyfikę funkcjonowania bibliotek
3. Wolontariat senioralny oraz budowanie marki wolontariatu
4. Wolontariat młodzieżowy oraz metody stałej współpracy z wolontariuszami
Równie ważną częścią spotkań jest wymiana doświadczeń między bibliotekarzami i bibliotekarkami. Spotkania prowadzone są przez ekspertów dobrze znających środowisko warszawskich bibliotek.

Każdy uczestnik Programu będzie mógł skorzystać z dodatkowych spotkań (bądź innych form wsparcia) z trenerami, w dogodnych dla siebie terminach (trenerzy oferują dodatkowych 46 godzin wsparcia merytorycznego, do wykorzystania przez uczestników, zgodnie z ich potrzebami). Trenerzy będą również dostarczać bibliotekom materiały edukacyjne adekwatne do wyzwań, podejmowanych w trakcie procesu wdrażania wolontariatu.

Każda Biblioteka uczestnicząca w programie otrzyma grant w wysokości 4600 zł na promocje wolontariatu w swojej placówce, który wyda według swojego pomysłu, w odpowiedzi na realne potrzeby biblioteki.

Uczestnicy programu są jego współtwórcami, tworząc rozwiązania, które posłużą m.st. Warszawy do planowania przyszłych działań na rzecz rozwoju wolontariatu w podmiotach działających lokalnie. W przyszłości podobne programy będę dedykowane również innym rodzajom instytucji i jednostek miejskich.